Przejdź do głównej zawartości
Sklep

Zaplatanie koła i szprychy

Koło 32- lub 36-szprychowe zaplecione z piastą SPEEDHUB jest sztywniejsze od zwykłego tylnego koła – mniej więcej tak wytrzymałe jak 48-szprychowe koło tandemowe. Kołnierze piasty są symetryczne, obręcz jest wycentrowana, a każda szprycha biegnie pod tym samym kątem i z takim samym naciągiem. Aby koło służyło dziesięciolecia, nawet w trudnych warunkach, obowiązuje kilka zasad.

Wzór zaplotu

  • Krzyżowanie: dwa krzyże przy obręczach 26-calowych i większych (650B, 28, 29), jeden krzyż przy 24-calowych i mniejszych. Nigdy trzy i nigdy radialnie – szprychy muszą też przenosić moment napędowy.
  • Obręcz: tylko 32 lub 36 otworów, najlepiej aluminiowa obręcz skrzynkowa z oczkami o średnicy co najmniej 4,4 mm lub z otworami wierconymi w kierunku szprych. Przy małych oczkach nypel nie może ustawić się w linii ze szprychą i szprycha załamuje się przy nyplu.
  • Szprycha: SPEEDHUB wymaga długości kolanka 2,9 mm. Na rynku wtórnym to szprycha DD 2,0/1,8/2,0 mm; szprychy ze wzmocnionym kolankiem (2,2 lub 2,3 mm) wymagają długości kolanka 3,7 mm.
  • Naciąg: co najmniej 1 000 N przy napompowanej oponie (do ciśnienia roboczego), co najmniej 1 300 N bez opony.
  • Pierścień kołnierza: zawsze zakładaj go przed zaplataniem – zobacz niżej.
  • Piasty do hamulca tarczowego (DB) nie wymagają innego wzoru zaplotu po stronie tarczy, bo korpus jest sztywny skrętnie.
  • Przy obręczach 24-calowych i mniejszych szprychy nie mogą krzyżować się ze śrubami pokrywy korpusu.

Złe kolanko to największy wróg kołnierza:

  • kolanko za długie albo drut przy kolanku za cienki: po centrowaniu szprycha może się przesuwać osiowo, a kolanko się rozgina – pękanie szprych;
  • kolanko za krótkie albo drut przy kolanku za gruby: zaplatanie i naciąganie wgniata otwór kołnierza – pękanie kołnierza.

Jak sprawdzić: przełóż szprychę od zewnątrz w kołnierzu po stronie pokrywy tak, aby jej łeb osiadł w fazowaniu bez wyczuwalnego oporu. Trzymaj piastę poziomo, stroną zębatki do góry, szprychą skierowaną promieniowo na zewnątrz – jej gwintowany koniec powinien wtedy znaleźć się w zakresie fabrycznym. Powtórz to ze szprychą przełożoną od środka w kołnierzu po stronie zębatki. Przyczyny uszkodzeń kołnierza opisuje artykuł Diagnostyka usterek.

Pierścień kołnierza podpiera kołnierz szprych od zewnątrz: gdyby kołnierz kiedykolwiek pękł, nie pozwala szprysze się wyrwać. Szczególnie zalecany do tandemów, rowerów turystycznych, rowerów elektrycznych, rowerów cargo i dla rowerzystów powyżej 100 kg – a od drugiego zaplatania obowiązkowy. Jest z czarnego anodowanego aluminium (20 g).

Który zestaw jest potrzebny, pokazuje napis „Made in Germany” na korpusie:

Napis Zestaw Zawartość
podkreślony nr art. 8524 1 mały + 1 duży pierścień (rowkiem w stronę pokrywy) – podwyższony jest tylko kołnierz po stronie pokrywy
niepodkreślony nr art. 8523 2 małe pierścienie – oba kołnierze są takie same

Podkreślony napis „Made in Germany”: zestaw 8524

Niepodkreślony napis: zestaw 8523

Zestaw 8523 jest do piast o numerach seryjnych poniżej tych wartości:

Kolor i otwory Poniżej nr. seryjnego
srebrna, 32 otwory 196922
srebrna, 36 otworów 198454
czarna, 32 otwory 196713
czarna, 36 otworów 196521
czerwona, 32 otwory 197520
czerwona, 36 otworów 197980

Średnica rozmieszczenia otworów kołnierza piasty SPEEDHUB wynosi 100 mm, a otwory na szprychy mają 2,7 mm (do numeru seryjnego 44321: 2,5 mm). Przy symetrycznych kołnierzach wszystkie szprychy mają tę samą długość. Poniższe tabele dotyczą piast 135, 142 i 148 mm, według efektywnej średnicy obręczy (ERD).

Rozmiar koła Krzyże ERD (mm) Długość szprych (mm)
18” 1 341–343 128
344 130
20” 1 372–373 142
374–377 144
378–381 146
382–385 148
386–389 150
390–394 152
24” 1 472–476 192
477–480 194
481–484 196
485–489 198
490–493 200
494–497 202
498–501 204
502–503 206
26” 2 516–519 226
520–523 228
524–527 230
528–531 232
532–535 234
536–539 236
540–543 238
544–547 240
548–551 242
552–555 244
650B 2 556–559 246
560–563 248
564–567 250
568–571 252
572–575 254
576–579 256
580–583 258
28” 2 584–587 260
588–592 262
593–596 264
597–600 266
601–604 268
605–608 270
29” 2 609–612 272
613–616 274
617–620 276
621–624 278
625–628 280
629–632 282
Rozmiar koła Krzyże ERD (mm) Długość szprych (mm)
18” 1 341–342 126
343–344 128
20” 1 372–375 142
376–379 144
380–383 146
384–387 148
388–392 150
393–396 152
24” 1 472–474 190
475–478 192
479–482 194
483–486 196
487–490 198
491–494 200
495–498 202
499–502 204
503 206
26” 2 516–517 222
518–522 224
523–526 226
527–530 228
531–534 230
535–538 232
539–542 234
543–546 236
547–550 238
551–554 240
555–558 242
559–562 244
650B 2 563–566 246
567–570 248
571–574 250
575–578 252
579–582 254
28” 2 583–586 256
587–590 258
591–594 260
595–598 262
599–602 264
603–607 266
29” 2 608–611 268
612–615 270
616–619 272
620–623 274
624–627 276
628–631 278

Obręcze fatbike’owe mają otwory na szprychy przesunięte względem środka obręczy, więc długość zależy też od tego przesunięcia. Od ERD 585 mm – czyli także przy obręczy 29” – nie ma odpowiedniej długości szprych do piasty XL/XXL.

Rozmiar koła Krzyże ERD (mm) Przesunięcie 12,5 mm (mm) Przesunięcie 20 mm (mm)
26” 2 516–519 228 226
520–523 230 228
524–527 232 230
528–531 234 232
532–535 236 234
536–539 238 236
540–544 240 238
545–548 242 240
549–552 244 242
553–556 246 244
650B 2 557–560 248 246
561–564 248–250 248
565–568 250–252 250
569–572 252–254 252
573–576 254–256 254
577–580 256–258 256
581–584 258–260 258

Jeśli twojej obręczy nie ma w tabeli, oblicz długość:

L = √(0,25·d² + 3400 − 50·d·c)

gdzie d to średnica obręczy w miejscu osadzenia nypli (mm), a c wynosi 0,924 (32 otwory) lub 0,940 (36 otworów) przy jednym krzyżu oraz 0,707 (32 otwory) lub 0,770 (36 otworów) przy dwóch. Przykład: d = 539 mm, 32 otwory, dwa krzyże → L = 238,69 mm, czyli 238 mm (zawsze zaokrąglone do parzystej długości).

Jak zmierzyć d: zmierz wysokość łba nypla (K) i długość dwóch szprych od początku gwintu do wewnętrznej strony zagięcia (S). Przełóż je przez dwa przeciwległe otwory obręczy, nakręć nyple na równo z końcem szprychy, ściągnij obie szprychy do siebie na środku obręczy i zmierz odległość X między nimi: d = 2·S + X − 2·K.