Tandwiel: omdraaien, vervangen, splined

De SPEEDHUB heeft één enkel tandwiel, dus dat gaat lang mee — en de meeste tandwielen zijn omkeerbaar: is één kant versleten, dan loopt het omgedraaide tandwiel verder op de onversleten tandflanken. Monteer bij het omdraaien of vervangen altijd een nieuwe ketting, want de steek van oude en nieuwe tandflanken past niet meer bij elkaar.

Tandwiel	Omkeerbaar?
splined (Splined Carrier), 13–21 tanden	ja
schroeftandwiel, 15, 16, 17 tanden	ja
schroeftandwiel, 13 tanden	nee — vervangen bij slijtage

Een schroeftandwiel omdraaien of vervangen

Je hebt een tandwielafnemer nodig (8501 voor 135/170 mm, 8508 voor 142/177 mm, 8509 voor 148/190/197 mm), een steeksleutel van 24 mm en een kettingzweep.

1. Maak het tandwiel en het naafhuis rond het tandwiel schoon, zodat er geen vuil in de versnellingsbak komt. Zet de afnemer op de aandrijver en borg hem met de snelspanner (CC) of de asmoer (TS) — zo kunnen zijn tanden er niet uit glijden.

   

2. Houd de afnemer tegen met de steeksleutel van 24 mm en draai het tandwiel met de kettingzweep tegen de aandrijfrichting in los. Een plotselinge, stevige ruk helpt om het los te krijgen.

   

3. Controleer het tandwiel: heeft de keerring er een loopspoor op achtergelaten, draai het dan om; zijn beide kanten ingelopen, gebruik dan een nieuw tandwiel met onbeschadigde afdichtvlakken, anders kan er olie weglekken.

   

4. Maak aandrijver en tandwiel schoon, vet de schroefdraad in en draai het tandwiel met de klok mee op, over de geplaatste afnemer heen — die centreert het. Draai het aan met de kettingzweep, in versnelling 14.

Let op

Zet de afnemer niet in een bankschroef, en zorg dat hij stevig vastzit — anders kan de aandrijver beschadigd raken.

Tip

Een druppel Rohloff-spoelolie (art.nr. 8402) via de gaten van het nieuwe tandwiel op de keerring vermindert het meedraaien van de cranks als je de fiets aan de hand meeneemt.

Ombouwen naar een splined tandwiel

Elke SPEEDHUB kan omgebouwd worden naar het Splined Carrier-systeem. Het tandwiel schuift op een carrier en wordt vastgehouden door een borgring — zo kun je het zonder gereedschap omdraaien en vervangen, en de keuze loopt van 13 tot 21 tanden.

Carrier	Tandwiel	Kettinglijn, frame 135/142 mm	Kettinglijn, frame 170–197 mm
8540 — standaard (13,5 mm)	13–21 tanden	57 mm	75 mm
8540S — smal (11,5 mm)	15–21 tanden	55 mm	73 mm
8540L — met lockring, voor Gates-riemen	splined riemschijf	55 mm (148 mm: 52 mm)	73 mm

1. Schuif het splined tandwiel helemaal op de schone carrier, zet de borgring met de hand op en klik hem in zijn groef. Controleer of alles stevig vastzit en vet de schroefdraad van de carrier licht in.

2. Maak het naafhuis en de aandrijver schoon en verwijder het oude schroeftandwiel zoals hierboven.

   

3. Veeg de aandrijver en de keerring schoon en draai de gemonteerde eenheid voorzichtig tot de aanslag op, met de afnemer als geleiding. Draai hem aan met de kettingzweep, in de aandrijfrichting.

   

4. Bouw het wiel in en controleer de kettinglijn en de kettingspanning. Met een kettingspanner moet het bovenste wieltje in lijn liggen met het tandwiel — zo nodig met de lange framebout (art.nr. 8257); frames van 148/190/197 mm of direct-mount-derailleurpaden hebben de Kettenspanner-10 nodig (art.nr. 8250-10). Zie Kettingspanner en kettinggeleider.

Als het tandwiel stroef draait

Achteruit gedraaid moet het tandwiel soepel en zonder noemenswaardige weerstand draaien. Draait het stroef, dan staat het lager aan de tandwielkant van het naafhuis onder voorspanning. Eén stevige klap met een kunststof hamer op elk aseinde — één keer aan de tandwielkant, één keer aan de asringkant — heft die op.

Vrije ruimte controleren

De kettinglijn van het splined tandwiel ligt 3 mm verder naar buiten, dus bij frames met platte liggende achtervorken en grote tandwielen kunnen de ketting of het tandwiel de liggende achtervork of het uitvaleinde raken. Het draaiende naafhuis en de carrier mogen nergens tegenaan lopen. Ook een gesloten kettingbeschermer of kettingkast kan in de weg zitten — vraag het ons bij twijfel.

Over kettinglijn en overbrenging: zie Kettinglijn en overbrenging; voor Gates-riemen: Gates-riemaandrijving.