De draaischakelaar

De Rohloff-draaischakelaar past op elk recht stuur van 22,0–22,3 mm, rechts of links — voor elke kant is er een eigen greeprubber. De greep is van TPE (thermoplastisch elastomeer), niet van rubber of latex.

Pos.	Onderdeel	Art.nr.
1	klemschroeven	8192
2	klem	8193
3	kabelaanslagen	8191
4	schakelaarhuis	SA 01
5	kabeltrommel met beide O-ringen	8194
6	greeprubber met O-ring	8190 (links: 8195)
7	borgring	SA 18-N

De draaischakelaar bedient twee kabels: draaien richting 14 trekt aan de 14-kabel, draaien richting 1 aan de 1-kabel.

Monteren op het stuur

1. Schuif de draaischakelaar op het stuuruiteinde en draai het huis zo dat de kabelaanslagen gelijkmatig boven en onder de remhendel zitten.

2. Draai beide klemschroeven (M3×12, TX20) met een lichte draaibeweging aan, zodat de spleet aan weerszijden van de klem ongeveer gelijk is. Draai de TX20-sleutel daarbij aan de schacht tussen twee vingers, en geef dan elke schroef nog een ½ slag — dat is ongeveer 2 Nm. De draaischakelaar zit dan stevig op het stuur.

   

Let op

Te vast aangedraaide schroeven kunnen de klem of het stuur beschadigen.

De kabels inrijgen

1. Verwijder beide kabelaanslagen. Duw de 14-kabel erin tot hij uit het huis komt.

2. Draai de greep zo dat de markering tussen 8 en 9 staat, houd hem daar vast, en trek de kabel helemaal in tot de nippel stevig in de kabeltrommel zit.

   

3. Duw de 1-kabel erin, draai de markering tussen 6 en 7, en trek hem op dezelfde manier in.

   

4. Trek ter controle beide kabels om beurten tot de aanslag: de greep moet soepel draaien en net iets voorbij de standen 1 en 14 gaan.

5. Rijg de kabelaanslagen op de kabels en duw ze, met de goede kant naar voren, helemaal in het huis. Tussen elke aanslag en de buitenkabel komt een afgedicht Rohloff-eindkapje.

   

Let op

Duw of trek nooit aan de kabels zonder dat de kabelaanslagen gemonteerd zijn: de tonnippel kan dan bij de uitgang klem komen te zitten, en het eindkapje in het huis.

Voor het leggen en op lengte maken van de kabels: zie Kabels bij externe schakelaansturing of Kabels bij interne schakelaansturing.

Het greeprubber vervangen

Het rubber kun je vervangen zonder de kabels te verwijderen.

1. Wip de borgring eraf met een smalle platte schroevendraaier.

   

2. Controleer de O-ringen voordat je het nieuwe rubber monteert: de ene zit op de kabeltrommel naast de twee kabelgroeven, de andere binnen in het greeprubber. Samen houden ze vuil buiten.

   

3. Vet de kabeltrommel en de binnenkant van het rubber licht in met vaseline.

4. Het rubber heeft vijf pennetjes die maar in één stand in de vijf gaten van de trommel passen. Schuif het rubber tot tegen de trommel, draai het langzaam tot het erin valt, en druk het dan helemaal op de O-ring.

5. Plaats de borgring terug en controleer of de greep soepel draait. Zitten de O-ringen niet goed, dan draait de greep stroef.

De kabels in de draaischakelaar vervangen

1. Maak de kabels bij de naaf los en trek de buitenkabels met hun eindkapjes eraf.
2. Draai de greep (met gemonteerde kabelaanslagen) tussen 8 en 9, verwijder de aanslag en duw de 14-kabel naar buiten tot de nippel tevoorschijn komt; trek hem er dan helemaal uit.
3. Plaats de aanslag terug, draai de greep tussen 6 en 7, verwijder beide aanslagen en trek de 1-kabel er op dezelfde manier uit.
4. Rijg de nieuwe kabels in zoals hierboven onder “De kabels inrijgen”.

Montage links

De rechter en linker draaischakelaar zijn elkaars spiegelbeeld. De enige regel: de 1-kabel loopt altijd onder de remhendel, de 14-kabel erboven. Al het andere gaat zoals rechts, met het linker greeprubber.

Racesturen en duimschakelaars

De mechanische draaischakelaar is 60 mm lang en gaat dus niet over de bocht van een racestuur. Een duimschakelaar maakt Rohloff niet: de SPEEDHUB schakelt onder belasting en tot acht versnellingen in één beweging, en dat vraagt een kracht en een kabelslag die een duimhendel niet veilig kan leveren.

Wil je op een racestuur toch mechanisch schakelen, dan kan dat ook:

• Een stuur van het type Vario (zoals het Humpert Vario): op een recht middenstuk passen verschillende eindstukken, zodat de draaischakelaar bovenop het stuur kan.
• Bar-ends in het racestuur: van binnen klemmende mountainbike-hoorns die je in de uiteinden van het racestuur schroeft — daarop komt de draaischakelaar. Bij een val kan hij niet beschadigd raken, en een stuurtas past nog steeds.
• Draaischakelaars voor racesturen van andere fabrikanten (zoals Gilles Berthoud of Co-Motion), gemaakt voor de SPEEDHUB, die de draaischakelaar vervangen.

Let op

Kies alleen onderdelen die de draaischakelaar vervangen. Producten die de originele Rohloff-eenheden tussen de uitvaleinden vervangen — de kabelbox of de schakelaansturing — zijn niet getest of goedgekeurd door Rohloff: ze kunnen het schakelen, de momentafsteuning en de olieafdichting aantasten. Twijfel je, vraag het ons: Contact.

Voor racesturen is het eigen antwoord van Rohloff de E-14 Solo met de TRP Hywire Brifter — elektronisch schakelen, zonder dat je een e-bike nodig hebt: E-14 Solo.

Over de driehoekige draaischakelaar van vóór 2010: zie Draaischakelaar tot 2010.