Is het normaal dat het naafhuis “zweet” of er olieachtig uitziet?

Een Rohloff-naaf is een afgesloten oliebadsysteem: door warmte-uitzetting kan er normaal gesproken een beetje olienevel bij de ontluchting naar buiten komen. Zie je oliedruppels, of laat de naaf een “plasje” achter, dan moet eerst de bron worden gevonden — vaak is het alleen het aanhaalmoment van een schroef, de afdichting van de olieaftapschroef of een papieren pakking, soms echt een keerring. Breng hem langs, dan kijken we er op korte termijn naar.

Storingsdiagnose

Op deze pagina staan de meest voorkomende symptomen en hun oorzaken. Een symptoom kan meerdere oorzaken hebben — loop ze op volgorde na. Kom je er niet uit, of moet er voor de reparatie iets gedemonteerd worden, breng de fiets dan bij ons: maak een afspraak.

Schakelen

Te veel speling in de draaischakelaar (meer dan 5 mm)

Stel de kabelspanning opnieuw af, zodat de draaischakelaar 2–5 mm speling heeft — zie Onderhoudsschema.

De markering op de draaischakelaar klopt niet met de versnelling

Breng de kabelverstellers op één lijn: draai de ene in en de andere evenveel uit.

De draaischakelaar draait niet door alle 14 versnellingen (14 versnellingen = 13 klikken)

Kabels op de verkeerde lengte afgeknipt — de kabels moeten op de juiste lengte worden ingekort — zie Kabels bij externe schakelaansturing of Kabels bij interne schakelaansturing.
Kabelverstellers verkeerd afgesteld — ze zijn allebei te ver uitgedraaid doordat de buitenkabels zich hebben gezet; stel ze opnieuw af.
Bij externe aansturing staat de zeskantkoppeling van de kabelbox verkeerd — de koppeling moet bij het inbouwen van het wiel gesynchroniseerd worden.

De draaischakelaar draait zwaar

Te veel kabelspanning — verminder die.
Versleten, vuile of beschadigde kabels, geen originele kabels, te veel bochten of knikken in de kabelgeleiding, of de kunststof voering is in de draaischakelaar of de kabelbox verschoven — in al deze gevallen zijn nieuwe kabels nodig.
De draaischakelaar schuurt tegen het greeprubber — laat een kleine spleet tussen de twee delen, of plaats er een teflonring tussen (De draaischakelaar).
Het vet in de draaischakelaar is uitgespoeld — het rubber moet eraf, en de draaischakelaar moet schoongemaakt en opnieuw ingevet worden.
Bij interne aansturing is de naafkabel ingescheurd en gerafeld — controleer de kabel in de standen van versnelling 14 en versnelling 1 en vervang hem als hij beschadigd is — zie Kabels bij interne schakelaansturing.
Bij externe aansturing is het schakelhuis verbogen (val, ongeluk) — het schakelhuis moet vervangen worden.
Bij externe aansturing schakelen de versnellingen 8–14 alleen met veel kracht of helemaal niet — bij naven boven serienummer 47000 is de stelschroef te ver in de as gedraaid; er moet ongeveer 2 mm uitsteken — zie De schakelaansturing ombouwen.
De as van het externe schakelhuis draait stroef (corrosie, verbuiging of een verkeerd uitgevoerde ombouw) — controleer het met een steeksleutel 8 mm: elke versnelling moet licht en duidelijk inklikken.

De kabel is uit zijn klemming geschoten, of het bajoneteinde is eraf

De oude knelplek moet eraf geknipt worden, de buitenkabels moeten evenveel ingekort worden en de kabel moet opnieuw vastgeklemd worden — of er moeten nieuwe kabels in. Is het bajoneteinde eraf, dan moet de kabel vervangen worden.

Doorslaan na het schakelen

As te vast geklemd — snelspanner hooguit 7 Nm (handvast), asmoer van een TS-as 35 Nm. Hetzelfde geldt voor snelspanners met fijne schroefdraad en bevestigingen van het type Pitlock: hooguit 7 Nm.
De versnelling klikt niet duidelijk in omdat de kabelspanning te hoog is — stel die af.
De olie is te dik, of de laatste olieverversing is lang geleden — doe als test een beetje Rohloff-spoelolie bij de olie in de naaf en maak een proefrit. Houdt het doorslaan op, ververs de olie dan en spoel de naaf grondig.
Olieaftapschroef te ver ingedraaid — niet verder dan gelijk met het naafhuis.
Het gebeurt bij vorst — zie Fietsen in de winter.
Versnelling 1–7 slaat door nadat de asring of het schakelhuis eraf is geweest — controleer of beide vrijloopveren aanwezig zijn en goed zitten.

De ketting

De ketting springt over het tandwiel en tikt onder belasting

Een stijve schakel — maak hem soepel, of vervang de ketting.
Versleten tandwiel of ketting — het tandwiel kun je omdraaien of vervangen, de ketting moet vervangen worden. Is maar een van de twee vervangen, dan past de steek niet meer bij elkaar.
Te weinig spanning op de kettingspanner — de kettinglengte moet worden aangepast.

Op een fiets met kettingspanner loopt de ketting eraf

De kettingspanner loopt droog of draait stroef — smeer hem (Verzorging en reiniging) en vervang zo nodig de spanwieltjes.
De veer van de kettingspanner is defect — die moet vervangen worden; controleer bij volledig geveerde fietsen de minimale kettinglengte.
Geen kettinggeleider bij het kettingblad — elke fiets met kettingspanner heeft er een nodig — zie Ketting, kettingspanner, kettingbeschermer.

Het wiel draait stroef

De vrijloop draait stroef — in de vrijloop moet het tandwiel licht en zonder noemenswaardige weerstand achteruit draaien. Oorzaken: de keerring schuurt tegen het tandwiel (alleen bij keerringen van de oude generatie, tot serienummer 25299), een voorgespannen naafhuislager (na het vervangen van het tandwiel, een val of een ongeluk), of te veel kettingspanning — ongeveer 5 mm speling is goed.
Op een fiets zonder kettingspanner (verschuifbare uitvaleinden of een excentrische trapas): zet de fiets in een montagestandaard, schakel naar versnelling 14 en breng het wiel met de crank op snelheid. Houd dan de crank vast en tel hoe vaak het wiel ronddraait: het moet minstens 15 keer draaien.
De cranks draaien mee als je de fiets duwt — zie Rijden en schakelen.

Olielekkage

Bij een naaf met oliebad kan door warmte-uitzetting een beetje olienevel bij de ontluchting naar buiten komen — dat is normaal. Zie je echter echte oliedruppels, of laat de naaf een “plasje” achter, zoek dan de bron — de tabel hieronder loopt de mogelijke oorzaken langs, van het aanhaalmoment van een schroef tot de keerring.

Wat je ziet	Wat het betekent, wat je doet
Een olielaagje rond de keerringen, de pakking van het huisdeksel of de aftapschroef, zonder druppels	Geen lekkage: temperatuur- en drukwisselingen brengen het naar buiten. Onschuldig.
Oliesporen na liggend vervoer	Vervoer het wiel rechtop — zie Rijden en schakelen.
Oliesporen op de pen van de snelspanner	Het binnenwerk ontlucht via de binnenboring van de as; onschuldig.
Er druppelt olie uit de snelspannerboring van de as	Schuif de snelspannerpen een paar keer in en uit, veeg de overtollige olie weg, controleer de asplaatschroeven (3 Nm) en draai de snelspanner aan met hooguit 7 Nm.
Oliedruppels op de asring, de asplaat of de balg	Controleer of alle asplaatschroeven aanwezig zijn en met het juiste aanhaalmoment zijn aangedraaid; de papieren pakkingen van de asring moeten vervangen worden. Gebruik alleen originele, gecoate asplaatschroeven van Rohloff.
Oliedruppels aan de rand van het huisdeksel	Controleer het aanhaalmoment van de huisdekselschroeven (3 Nm).
Olie bij de olieaftapschroef	De schroef krijgt nieuwe schroefdraadafdichting (Loctite 511), of vervang hem door een nieuwe, afgedichte Rohloff-schroef.
De zijkant van het naafhuis is olieachtig, druppels bij de keerring	De schakelaansturing, of de carrier en het tandwiel, moeten eraf, de glijring moet gecontroleerd en de keerring schoongemaakt worden; bij het terugmonteren is een nieuwe papieren pakking nodig.

Volledige blokkering na werk aan de externe aansturing

Bij naven boven serienummer 47000 is de stelschroef onder de externe aansturing te ver in de as gedraaid. Er moet ongeveer 2 mm uitsteken — zie De schakelaansturing ombouwen.

Schade aan de naafflens

Een scheur in de naafflens begint bijna altijd bij een kleine beschadiging aan het spaakgat. Die beschadiging is gevaarlijk als ze ongeveer haaks op de trekrichting van de spaak loopt. De meest voorkomende oorzaken:

Spaakbocht te kort en/of draad te dik in de bocht. Bij het inspaken, centreren of op spanning brengen drukt de spaak een deuk in het spaakgat of maakt hij er bramen aan.

Persbramen op de spaakkop. De bramen snijden kerven in de verzinking van het spaakgat.

Losse spaken — door een te lange bocht, een te dunne draad of te weinig spanning. De kop van de onbelaste spaak beweegt in het gat en slijt de flens uit.

Overspaken met een andere spaakrichting. De afdruk van de eerste keer inspaken werkt als een kerf in het spaakgat, en omdat die ongeveer haaks op de nieuwe trekrichting ligt, kan er een scheur van uitgaan.

Daarom hoort het wielen bouwen thuis bij een werkplaats die de eisen van de SPEEDHUB kent — met een wiel dat wij voor je bouwen is dat geen vraag.

Veelgestelde vragen

Is het normaal dat het naafhuis “zweet” of er olieachtig uitziet?: Een Rohloff-naaf is een afgesloten oliebadsysteem: door warmte-uitzetting kan er normaal gesproken een beetje olienevel bij de ontluchting naar buiten komen. Zie je oliedruppels, of laat de naaf een “plasje” achter, dan moet eerst de bron worden gevonden — vaak is het alleen het aanhaalmoment van een schroef, de afdichting van de olieaftapschroef of een papieren pakking, soms echt een keerring. Breng hem langs, dan kijken we er op korte termijn naar.