Kettinglijn en overbrenging

Kettinglijn

Met een splined tandwiel heeft de SPEEDHUB een kettinglijn van 57 mm (met het oude schroeftandwiel: 54 mm). Bij een triple crankstel zit het middelste blad op ongeveer 47,5 mm van het midden van het frame en het grote blad precies op de benodigde 57 mm. Op de meeste reisfietsen en mountainbikes kunnen crankstel en trapas bij de ombouw dus blijven zitten: je gebruikt het grote (buitenste) blad en haalt de andere eraf. Bij de ombouw horen vijf afstandsringen voor het kettingblad — die komen op de plaats van het middelste blad, zodat je de kettingbladbouten niet hoeft te vervangen of in te korten (inbus 5 mm, 7 Nm, licht ingevet).

De precieze kettinglijn hangt af van de carrier en de inbouwbreedte — zie de tabel in Tandwiel: omdraaien, vervangen, splined.

Scheefloop van de ketting

Bij een liggende achtervork van ongeveer 450 mm betekent 0,5° scheefloop ongeveer 4 mm verspringing, 1° ongeveer 8 mm — technisch niet kritisch, maar hoe rechter de ketting loopt, hoe beter het rendement en hoe langer hij meegaat. Ter vergelijking: bij een derailleur met 12–13 versnellingen loopt de ketting onder 5–6°, met 40–45 mm verspringing.

Interne overbrengingen

Versnelling	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14
Overbrenging	0,279	0,316	0,360	0,409	0,464	0,528	0,600	0,682	0,774	0,881	1,000	1,135	1,292	1,467

De kleinst toegestane overbrenging

De verhouding tussen het aantal tanden van kettingblad en tandwiel (de primaire overbrenging) mag niet te klein zijn, anders krijgt het binnenwerk te veel koppel te verwerken:

Gebruik	Kleinste verhouding (kettingblad : tandwiel)
solofietser tot 100 kg	1,9
tandem of fietser boven 100 kg	2,5
splined tandwiel met 13 of 14 tanden — in alle gevallen	3,0

In de praktijk heeft een verhouding van 2,5–2,8 zich bewezen voor fietsreizen en dagelijks gebruik.

E-bikes met middenmotor

Het ingaande koppel van de SPEEDHUB mag hooguit 130 Nm zijn — het koppel van fietser en motor samen, gedeeld door de primaire overbrenging.

Voertuig	Kleinste overbrenging	Max. koppel op de ingaande as	Tot 250 W / 800 W	Daarboven	Max. systeemgewicht	Max. wielbelasting
solofiets, fietser max. 100 kg	1,9	250 Nm	✓	✓	250 kg	150 kg
tandem, boven 100 kg	2,5	325 Nm	✓	—	250 kg	150 kg
bakfiets/ligfiets, SPEEDHUB in het aangedreven wiel	2,5	325 Nm	✓	—	250 kg	150 kg
idem, boven 250 kg	3,0	390 Nm	✓	—	boven 250 kg	150 kg
bakfiets/ligfiets, SPEEDHUB als tussenversnellingsbak	2,5	325 Nm	✓	—	250 kg	—
idem, boven 250 kg	3,0	390 Nm	✓	—	boven 250 kg	—

Voorbeeld: fietser 150 Nm, motor 100 Nm, overbrenging 2,5 → (150 + 100) : 2,5 = 100 Nm — in orde. Met een fietser van 250 Nm: (250 + 100) : 2,5 = 140 Nm — te veel.

Zelf uitrekenen

Het verzet van een versnelling — hoeveel meter de fiets per crankomwenteling aflegt:

verzet = omtrek van het wiel × kettingblad ÷ tandwiel × interne overbrenging

De interne overbrenging haal je uit de tabel hierboven. Bij een derailleur is het dezelfde formule zonder de interne overbrenging: omtrek × kettingblad ÷ tandwiel. Zo kun je elke SPEEDHUB-combinatie vergelijken met elke versnelling van een derailleur.

Vergeleken met een derailleur

Kom je van een derailleur, dan laat deze tabel zien waarmee de lichtste en de zwaarste versnelling van de SPEEDHUB overeenkomen: versnelling 1 vergeleken met een klein kettingblad van 22 tanden, versnelling 14 met een kleinste achtertandwiel van 11 tanden.

Kettingblad / tandwiel	Versnelling 1 ≈ bij een derailleur	Versnelling 14 ≈ bij een derailleur
38/15	22/31	41/11
38/16	22/33	38/11
38/17	22/35	36/11
40/15	22/30	43/11
40/16	22/32	40/11
40/17	22/34	38/11
42/15	22/28	45/11
42/16	22/30	42/11
42/17	22/32	40/11
44/15	22/27	47/11
44/16	22/29	44/11
44/17	22/30	42/11
46/15	22/26	49/11
46/16	22/27	46/11
46/17	22/29	44/11
48/15	22/25	52/11
48/16	22/26	48/11
48/17	22/28	46/11
50/15	22/24	54/11
50/16	22/25	50/11
50/17	22/27	47/11
52/15	22/23	56/11
52/16	22/24	52/11
52/17	22/26	49/11

Verzettabellen

De tabellen laten zien hoeveel meter de fiets per crankomwenteling aflegt in versnelling 1 en versnelling 14. Rijen: kettingblad, kolommen: tandwiel. Vetgedrukte waarden zijn de kleinst toegestane combinaties voor tandems, fietsers boven 100 kg en de tandwielen met 13–14 tanden.

Wiel van 20 inch (omtrek 1,51 m)

Kettingblad \ tandwiel	13 T	14 T	15 T	16 T	17 T	18 T	19 T	21 T
28 T			0,79 – 4,13
30 T			0,84 – 4,43	0,79 – 4,15
32 T			0,90 – 4,73	0,84 – 4,43	0,79 – 4,17
34 T			0,95 – 5,02	0,90 – 4,71	0,84 – 4,43	0,80 – 4,18
36 T			1,01 – 5,32	0,95 – 4,98	0,89 – 4,69	0,84 – 4,43	0,80 – 4,20
38 T			1,07 – 5,61	1,00 – 5,26	0,94 – 4,95	0,89 – 4,68	0,84 – 4,43
40 T	1,30 – 6,82		1,12 – 5,91	1,05 – 5,54	0,99 – 5,21	0,94 – 4,92	0,89 – 4,66	0,80 – 4,22
42 T	1,36 – 7,16	1,26 – 6,65	1,18 – 6,20	1,11 – 5,81	1,04 – 5,47	0,98 – 5,17	0,93 – 4,90	0,84 – 4,43
44 T	1,43 – 7,50	1,32 – 6,96	1,24 – 6,50	1,16 – 6,09	1,09 – 5,73	1,03 – 5,41	0,98 – 5,13	0,88 – 4,64
46 T	1,49 – 7,84	1,38 – 7,28	1,29 – 6,79	1,21 – 6,37	1,14 – 5,99	1,08 – 5,66	1,02 – 5,36	0,92 – 4,85
48 T	1,56 – 8,18	1,44 – 7,59	1,35 – 7,09	1,26 – 6,65	1,19 – 6,25	1,12 – 5,91	1,06 – 5,60	0,96 – 5,06
50 T	1,62 – 8,52	1,50 – 7,91	1,40 – 7,38	1,32 – 6,92	1,24 – 6,52	1,17 – 6,15	1,11 – 5,83	1,00 – 5,27
52 T	1,69 – 8,86	1,56 – 8,23	1,46 – 7,68	1,37 – 7,20	1,29 – 6,78	1,22 – 6,40	1,15 – 6,06	1,04 – 5,49
54 T	1,75 – 9,20	1,62 – 8,54	1,52 – 7,97	1,42 – 7,48	1,34 – 7,04	1,26 – 6,65	1,20 – 6,30	1,08 – 5,70
56 T	1,81 – 9,54	1,69 – 8,86	1,57 – 8,27	1,47 – 7,75	1,39 – 7,30	1,31 – 6,89	1,24 – 6,53	1,12 – 5,91

Wiel van 26 inch (omtrek 2,06 m)

Kettingblad \ tandwiel	13 T	14 T	15 T	16 T	17 T	18 T	19 T	21 T
28 T			1,07 – 5,64
30 T			1,15 – 6,04	1,08 – 5,67
32 T			1,23 – 6,45	1,15 – 6,04	1,08 – 5,69
34 T			1,30 – 6,85	1,22 – 6,42	1,15 – 6,04	1,09 – 5,71
36 T			1,38 – 7,25	1,29 – 6,80	1,22 – 6,40	1,15 – 6,04	1,09 – 5,73
38 T			1,46 – 7,66	1,37 – 7,18	1,28 – 6,76	1,21 – 6,38	1,15 – 6,04
40 T	1,77 – 9,30		1,53 – 8,06	1,44 – 7,56	1,35 – 7,11	1,28 – 6,72	1,21 – 6,36	1,09 – 5,76
42 T	1,86 – 9,76	1,72 – 9,07	1,61 – 8,46	1,51 – 7,93	1,42 – 7,47	1,34 – 7,05	1,27 – 6,68	1,15 – 6,04
44 T	1,95 – 10,23	1,81 – 9,50	1,69 – 8,86	1,58 – 8,31	1,49 – 7,82	1,40 – 7,39	1,33 – 7,00	1,20 – 6,33
46 T	2,03 – 10,69	1,89 – 9,93	1,76 – 9,27	1,65 – 8,69	1,56 – 8,18	1,47 – 7,72	1,39 – 7,32	1,26 – 6,62
48 T	2,12 – 11,16	1,97 – 10,36	1,84 – 9,67	1,72 – 9,07	1,62 – 8,53	1,53 – 8,06	1,45 – 7,63	1,31 – 6,91

Wiel van 650B (omtrek 2,15 m)

Kettingblad \ tandwiel	13 T	14 T	15 T	16 T	17 T	18 T	19 T	21 T
28 T			1,12 – 5,89
30 T			1,20 – 6,31	1,12 – 5,91
32 T			1,28 – 6,73	1,20 – 6,31	1,13 – 5,94
34 T			1,36 – 7,15	1,27 – 6,70	1,20 – 6,31	1,13 – 5,96
36 T			1,44 – 7,57	1,35 – 7,10	1,27 – 6,68	1,20 – 6,31	1,14 – 5,98
38 T			1,52 – 7,99	1,42 – 7,49	1,34 – 7,05	1,27 – 6,66	1,20 – 6,31
40 T	1,85 – 9,70		1,60 – 8,41	1,50 – 7,89	1,41 – 7,42	1,33 – 7,01	1,26 – 6,64	1,14 – 6,01
42 T	1,94 – 10,19	1,80 – 9,46	1,68 – 8,83	1,57 – 8,28	1,48 – 7,79	1,40 – 7,36	1,33 – 6,97	1,20 – 6,31
44 T	2,03 – 10,68	1,89 – 9,91	1,76 – 9,25	1,65 – 8,67	1,55 – 8,16	1,47 – 7,71	1,39 – 7,30	1,26 – 6,61
46 T	2,12 – 11,16	1,97 – 10,36	1,84 – 9,67	1,72 – 9,07	1,62 – 8,53	1,53 – 8,06	1,45 – 7,64	1,31 – 6,91
48 T	2,21 – 11,65	2,06 – 10,81	1,92 – 10,09	1,80 – 9,46	1,69 – 8,91	1,60 – 8,41	1,52 – 7,97	1,37 – 7,21

Wiel van 28 inch (omtrek 2,18 m)

Kettingblad \ tandwiel	13 T	14 T	15 T	16 T	17 T	18 T	19 T	21 T
28 T			1,14 – 5,97
30 T			1,22 – 6,40	1,14 – 6,00
32 T			1,30 – 6,82	1,22 – 6,40	1,14 – 6,02
34 T			1,38 – 7,25	1,29 – 6,80	1,22 – 6,40	1,15 – 6,04
36 T			1,46 – 7,68	1,37 – 7,20	1,29 – 6,77	1,22 – 6,40	1,15 – 6,06
38 T			1,54 – 8,10	1,44 – 7,60	1,36 – 7,15	1,28 – 6,75	1,22 – 6,40
40 T	1,87 – 9,84		1,62 – 8,53	1,52 – 8,00	1,43 – 7,52	1,35 – 7,11	1,28 – 6,73	1,16 – 6,09
42 T	1,97 – 10,33	1,82 – 9,59	1,70 – 8,95	1,60 – 8,39	1,50 – 7,90	1,42 – 7,46	1,34 – 7,07	1,22 – 6,40
44 T	2,06 – 10,82	1,91 – 10,05	1,78 – 9,38	1,67 – 8,79	1,57 – 8,28	1,49 – 7,82	1,41 – 7,41	1,27 – 6,70
46 T	2,15 – 11,32	2,00 – 10,51	1,87 – 9,81	1,75 – 9,19	1,65 – 8,65	1,55 – 8,17	1,47 – 7,74	1,33 – 7,01
48 T	2,25 – 11,81	2,09 – 10,96	1,95 – 10,23	1,82 – 9,59	1,72 – 9,03	1,62 – 8,53	1,54 – 8,08	1,39 – 7,31
50 T	2,34 – 12,30	2,17 – 11,42	2,03 – 10,66	1,90 – 9,99	1,79 – 9,41	1,69 – 8,88	1,60 – 8,42	1,45 – 7,61

Wiel van 29 inch (omtrek 2,30 m)

Kettingblad \ tandwiel	13 T	14 T	15 T	16 T	17 T	18 T	19 T	21 T
28 T			1,20 – 6,30
30 T			1,28 – 6,75	1,20 – 6,33
32 T			1,37 – 7,20	1,28 – 6,75	1,21 – 6,35
34 T			1,45 – 7,65	1,36 – 7,17	1,28 – 6,75	1,21 – 6,37
36 T			1,54 – 8,10	1,44 – 7,59	1,36 – 7,15	1,28 – 6,75	1,22 – 6,39
38 T			1,63 – 8,55	1,52 – 8,01	1,43 – 7,54	1,35 – 7,12	1,28 – 6,75
40 T	1,97 – 10,38		1,71 – 9,00	1,60 – 8,44	1,51 – 7,94	1,43 – 7,50	1,35 – 7,10	1,22 – 6,43
42 T	2,07 – 10,90	1,93 – 10,12	1,80 – 9,45	1,68 – 8,86	1,59 – 8,34	1,50 – 7,87	1,42 – 7,46	1,28 – 6,75
44 T	2,17 – 11,42	2,02 – 10,60	1,88 – 9,90	1,76 – 9,28	1,66 – 8,73	1,57 – 8,25	1,49 – 7,81	1,34 – 7,07

Fatbikewiel van 26 inch (omtrek 2,32 m)

Kettingblad \ tandwiel	13 T	14 T	15 T	16 T	17 T	18 T	19 T	21 T
28 T			1,21 – 6,35
30 T			1,29 – 6,81	1,21 – 6,38
32 T			1,38 – 7,26	1,29 – 6,81	1,22 – 6,41
34 T			1,47 – 7,71	1,38 – 7,23	1,29 – 6,81	1,22 – 6,43
36 T			1,55 – 8,17	1,46 – 7,66	1,37 – 7,21	1,29 – 6,81	1,23 – 6,45
38 T			1,64 – 8,62	1,54 – 8,08	1,45 – 7,61	1,37 – 7,19	1,29 – 6,81
40 T	1,99 – 10,47		1,73 – 9,08	1,62 – 8,51	1,52 – 8,01	1,44 – 7,56	1,36 – 7,17	1,23 – 6,48
42 T	2,09 – 11,00	1,94 – 10,21	1,81 – 9,53	1,70 – 8,93	1,60 – 8,41	1,51 – 7,94	1,43 – 7,52	1,29 – 6,81
44 T	2,19 – 11,52	2,03 – 10,70	1,90 – 9,98	1,78 – 9,36	1,68 – 8,81	1,58 – 8,32	1,50 – 7,88	1,36 – 7,13
46 T	2,29 – 12,04	2,13 – 11,18	1,98 – 10,44	1,86 – 9,78	1,75 – 9,21	1,65 – 8,70	1,57 – 8,24	1,42 – 7,46
48 T	2,39 – 12,57	2,22 – 11,67	2,07 – 10,89	1,94 – 10,21	1,83 – 9,61	1,73 – 9,08	1,64 – 8,60	1,48 – 7,78