Gates-riemaandrijving

De SPEEDHUB en een Gates Carbon Drive-riem vormen een goed paar: geen vet, stil, en een aandrijving die bijna zonder onderhoud loopt. Maar aan de combinatie zijn strikte voorwaarden verbonden — wordt er ook maar één niet vervuld, dan vervalt de garantie op de SPEEDHUB.

Voorwaarden

1. Goedkeuring van het frame. Een riem loopt alleen betrouwbaar met een stijve, nauwkeurige achterbouw. Het framemodel moet een goedkeuring van Gates hebben in combinatie met de SPEEDHUB, bevestigd door een test op een testbank. Een niet-getest frame raden we af — een individuele test kan worden aangevraagd.
2. Snubber. Elke fiets met Gates-riem en SPEEDHUB heeft een snubber nodig (een geleiderol die de riem niet raakt), die voorkomt dat de riem er in extreme situaties af springt.
3. Een frame dat klaar is voor Gates. Een gesloten riem heeft een opening in het frame nodig (frame split) en een manier om de riem te spannen.
4. De voorschriften van de fabrikanten — de montagehandleidingen van zowel Gates als Rohloff.

Heeft de naaf bij de ombouw al een Splined Carrier L (met lockring, art.nr. 8540L), dan kan een werkplaats de splined riemschijf en de snubber monteren. Of jouw frame geschikt is, blijkt uit een controle: De controle vóór de ombouw.

De carrier met lockring

De splined riemschijf van Gates wordt op de carrier niet door een borgring vastgehouden, maar door een lockring. Goed om te weten:

• schakel voor elke klus naar versnelling 14, en maak naafhuis, carrier en riemschijf grondig schoon;
• de binnendraad van de carrier heeft een glijcoating — haal die niet weg;
• de riemlijn is 55 mm bij frames van 135/142 mm, 52 mm bij 148 mm en 73 mm bij 170–197 mm (±1 mm). Controleer vóór de ombouw of de nieuwe onderdelen een vergelijkbare riemlijn opleveren — ook de richting waarin de riemschijf erop zit, heeft invloed;
• kantel het wiel met de carrier eraf niet naar de aandrijfkant: er kan olie uitlopen.

Op de carrier met lockring passen ook splined tandwielen (vanaf 15 tanden), maar voor een ketting raden we de carrier 8540 of 8540S aan: met een splined tandwiel maakt die geen geluid, en dankzij de borgring kun je het tandwiel zonder gereedschap wisselen.

Gereedschap: lockringsleutel (art.nr. 8518), tandwielafnemer (8508 of XXL 8509), kettingzweep, Gates-riemsleutel, de POM Key met inzetstukken, en een platte sleutel van 46 mm met een momentsleutel met ½”-aansluiting.

Monteren

1. Zet de splined riemschijf op de vertanding van de carrier.
2. Draai hem in de aandrijfrichting tot de aanslag en schroef intussen de lockring op de buitendraad van de carrier.
3. Draai de lockring aan met 30 Nm. Gebruik geen borgvloeistof.

Onderweg, zonder het gereedschap

In een noodgeval kun je de lockring aandraaien met een drevel of een platte schroevendraaier en een hamer — terwijl je tegenhoudt aan de band of de velg. Het aanhaalmoment kun je zo niet controleren, dus laat hem thuis opnieuw aandraaien.

Demonteren

1. Bouw het wiel uit.
2. Houd de riemschijf tegen en draai de lockring tegen de klok in los.
3. Haal de riemschijf eraf.

Zonder het gereedschap, in een noodgeval: bouw het wiel niet uit; laat de fiets op de grond staan met de achterrem dichtgeknepen, houd de riem met de crank strak en draai de ring los met een drevel of schroevendraaier en een hamer; bouw pas daarna het wiel uit.

Ombouwen naar de carrier met lockring

1. Bouw het wiel uit. Demonteer de oude carrier (8540 of 8540S) samen met de riemschijf en de borgring, precies zoals een schroeftandwiel: Tandwiel: omdraaien, vervangen, splined — daarvoor heb je de Gates POM Key met inzetstukken nodig.
2. Schroef de carrier 8540L (of 8540SL) met de klok mee tot de aanslag op de aandrijver, met de tandwielafnemer als geleiding.
3. Monteer de riemschijf zoals hierboven (30 Nm).

Let op

Gebruik de gedemonteerde carrier 8540 of 8540S en zijn borgring niet opnieuw: maak ze onbruikbaar en gooi ze weg. Krijg je de carrier met de POM Key niet los, haal dan de riemschijf met de borgring eraf, zet er een splined tandwiel op en demonteer de carrier daarmee met een kettingzweep.

Ook een schroeftandwiel of een geschroefde riemschijf kan worden omgebouwd naar het splined systeem met lockring: als het oude onderdeel eraf is, gaat de carrier 8540L er op dezelfde manier op. Controleer daarna de ketting- of riemlijn en de afstelling van de kettingspanner of de snubber.

Als de riem geluid maakt

Een riem piept of wordt luidruchtig als hij hard tegen de flenzen van de riemschijven schuurt — door een riemschijf of wiel dat niet goed is uitgelijnd, of door versleten of beschadigde onderdelen. Water op de riem spuiten kan het geluid een paar minuten stoppen, maar de blijvende oplossing is de uitlijning corrigeren of het beschadigde onderdeel vervangen. Ook een losse voorste riemschijf kan de bron zijn. Gebruik met een splined riemschijf altijd de Splined Carrier L met lockring: op een carrier met borgring slijt de binnenvertanding van de riemschijf en gaat hij geluid maken.

Op modderige, zanderige ondergrond kunnen zand en water die aan de riem blijven plakken ook geluid veroorzaken. Meestal is het genoeg om riem en riemschijven na de rit af te spoelen. Blijft het geluid: maak de riem nat, laat hem drogen en spuit een dun laagje droge siliconenspray op de getande kant — dat droogt snel, helpt het zand eraf te vallen en verkort de levensduur van de riem niet.

Over de spanning van een Gates-riem in de winter lees je meer in Fietsen in de winter.